റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് പാകിസ്ഥാൻ വഴി റെയിൽപാത: ബദൽ റൂട്ടും പരിഗണനയിൽ.

Last Updated on 09 Aug 2026 • 1:25 PM by Openzone Online

മോസ്കോ: റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് റെയിൽവേ വഴി ചരക്കുകൾ എത്തിക്കുന്ന പുതിയ ഗതാഗതപാതയുടെ സാധ്യത പരിശോധിക്കണമെന്ന് റഷ്യൻ ഉപപ്രധാനമന്ത്രി മാരത് ഖുസ്നുലിൻ. ബോസ്ഫറസ്, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുകളിലെ ഗതാഗത തടസ്സങ്ങളും സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങളും കണക്കിലെടുത്ത് ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് റെയിൽ ബന്ധം വികസിപ്പിക്കണമെന്നാണ് ഖുസ്നുലിന്റെ നിർദേശം. റഷ്യൻ വാർത്താ ഏജൻസിയായ TASS-ന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്.

റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് എത്തുന്നതിനുള്ള സാധ്യതാ റൂട്ടായി തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ, ഇറാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന പാതയാണ് ഖുസ്നുലിൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. റഷ്യയിൽ നിന്ന് മധ്യേഷ്യയിലേക്ക് നീങ്ങി ഇറാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, പാകിസ്ഥാൻ വഴി ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലെത്തുന്ന ഗതാഗതബന്ധം വികസിപ്പിക്കാനാണ് ആശയം. ഈ വഴിയിലൂടെ ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള ചരക്ക് ഗതാഗതത്തിന് നിലവിലെ കടൽപാതകൾക്ക് ഒരു ബദൽ ലഭിക്കുമെന്നാണ് റഷ്യയുടെ വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ പാകിസ്ഥാൻ വഴിയുള്ള റെയിൽ ഇടനാഴി ഇന്ത്യ സ്വീകരിക്കാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.

ഇന്ത്യ–പാകിസ്ഥാൻ ബന്ധത്തിലെ നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ-സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങൾക്കൊപ്പം പാകിസ്ഥാൻ വഴിയുള്ള നേരിട്ടുള്ള കരഗതാഗതത്തിനുള്ള പ്രായോഗിക തടസ്സങ്ങളും ഇതിന് കാരണമാകും. അതേസമയം, ഇന്ത്യയുടെ പരിഗണനയിൽ ഇതിനകം തന്നെ റഷ്യയെയും ഇറാനെയും ഇന്ത്യയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്റർനാഷണൽ നോർത്ത്–സൗത്ത് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോറിഡോർ (INSTC) ഉണ്ട്.പാകിസ്ഥാൻ ഒഴിവാക്കുന്ന പ്രധാന ബദൽ റൂട്ടായി റഷ്യ–കസാഖിസ്ഥാൻ–തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ–ഇറാൻ–ഇന്ത്യ പാതയാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഈ റൂട്ടിൽ റഷ്യയിൽ നിന്ന് കസാഖിസ്ഥാനും തുർക്ക്മെനിസ്ഥാനുമിലൂടെ ഇറാനിലെത്തുന്ന ചരക്കുകൾ പിന്നീട് ഇറാനിലെ റെയിൽ-റോഡ് ശൃംഖലയും തുറമുഖങ്ങളും വഴി ഇന്ത്യയിലേക്ക് കടൽമാർഗം എത്തിക്കാം.

ഈ കിഴക്കൻ റൂട്ടിലൂടെ റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് ചരക്ക് ട്രെയിനുകൾ ഇതിനകം തന്നെ ഓടിയിട്ടുമുണ്ട്. അതിന് പുറമെ റഷ്യ–അസർബൈജാൻ–ഇറാൻ–ഇന്ത്യ എന്ന പടിഞ്ഞാറൻ റൂട്ടും INSTCയുടെ ഭാഗമാണ്. അസർബൈജാൻ വഴി ഇറാനിലെത്തി തുടർന്ന് ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന ഈ പാതയും റഷ്യ നേരത്തെ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഖുസ്നുലിൻ തന്നെ റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇറാനും ഇന്ത്യയിലേക്കും കസാഖിസ്ഥാൻ, തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ, അസർബൈജാൻ എന്നിവ വഴി എത്താനുള്ള പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. അതേസമയം, പുതിയ റഷ്യൻ നിർദേശം ഉടൻ നടപ്പാക്കുന്ന റെയിൽപദ്ധതിയുടെ പ്രഖ്യാപനമല്ല.

ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം വഴി എത്തുന്ന റെയിൽ ഗതാഗത ബന്ധത്തിന്റെ സാധ്യത പരിശോധിക്കണമെന്ന നിർദേശമാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്. നിലവിലുള്ള നോർത്ത്–സൗത്ത് ഗതാഗത ഇടനാഴിയെ കൂടുതൽ വികസിപ്പിച്ച് മധ്യേഷ്യ, ഇറാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, പാകിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലേക്കുള്ള റോഡ്-റെയിൽ ബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള റഷ്യൻ ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് പുതിയ നിർദേശത്തെ കാണുന്നത്. ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ പുതിയ നിർദേശത്തോട് ഇതുവരെ ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ ഇന്ത്യ പാകിസ്ഥാൻ റൂട്ട് നിരസിച്ചുവെന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ പാകിസ്ഥാൻ ഒഴിവാക്കുന്ന കസാഖിസ്ഥാൻ–തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ–ഇറാൻ റൂട്ടും അസർബൈജാൻ–ഇറാൻ റൂട്ടും ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഇതിനകം പരിചിതമായ INSTC സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ കൂടുതൽ പ്രായോഗികമായ ബദലുകളാണ്.

റഷ്യൻ ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഈ നിർദേശം ഇന്ന് The Times of India, The Economic Times തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇരു റിപ്പോർട്ടുകളും റഷ്യൻ വാർത്താ ഏജൻസിയായ TASS-നെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഖുസ്നുലിന്റെ പ്രസ്താവന റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.